De LVKK zond een brief aan de informateur om aandacht te vragen voor het belang van een vitaal platteland en de rol die bewoners daarbij kunnen spelen.

De brief is ook verzonden naar de 4 partijen die momenteel in onderhandeling zijn over de vorming van een kabinet.

Voor de volledige brief,

Aan het Ministerie van Algemene Zaken
T.a.v. Informateur
Prof. Dr. U. Rosenthal
Postbus 20006
2500 EA Den Haag

Zelhem, 21 juni 2010

Geachte heer Rosenthal,

De Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen (LVKK), waarbij aangesloten ruim 1500 organisaties van bewoners in de kleine dorpen op het platteland, vraagt uw aandacht voor het volgende.

Het Nederlandse platteland kent ongeveer 6 miljoen inwoners. Dit buitenstedelijk gebied is goed voor meer dan de helft van de economische bedrijvigheid. Deze bijdrage wordt onder meer gevormd door een groot aantal kleine, vaak jonge, innoverende bedrijven.

Bewoners van het platteland voelen zich in het algemeen uitermate verantwoordelijk voor de leefbaarheid van hun dorp en regio. Zij ontplooien talrijke initiatieven op het terrein van zorg, woningbouw en kinderopvang en zorgen in veel gevallen voor een verdere ontwikkeling en realisatie hiervan.

Daarmee in contrast constateren wij over het algemeen een achterblijvende belangstelling voor plattelandsontwikkeling bij nationale en provinciale beleidsmakers. In deze tijden van heroverweging van rijks- en provinciale taken en van het verder benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers, vragen wij aandacht voor de bijdrage die het Nederlandse platteland kan leveren in structurele zin. Enige jaren geleden is een groot deel van het plattelandsbeleid gedecentraliseerd en in feitelijke zin versnipperd.
De gevolgen liegen er niet om. Naast de in beginsel afgenomen effectiviteit van dit beleid zorgen de kerntaakdiscussies (thans mede ingegeven voor de bezuinigingen) in bijna alle provincies voor een alarmerende afname van de zorg voor de plattelandsontwikkeling.

Vele provincies hebben de traditie om vernieuwende initiatieven op lokaal niveau kansen te bieden en om het provinciaal georganiseerde maatschappelijk middenveld te ondersteunen. Een terugtrekken van de provincies uit het sociale domein kan leiden tot de afbraak van de provinciale infrastructuur. Dit vervult ons met grote zorg. Wij hopen dat vanuit het rijksbeleid extra aandacht wordt gegeven aan deze ontwikkeling.

De leefbaarheid van het platteland staat mede als gevolg van de veranderende bevolkingssamenstelling (waarbij in toenemende mate sprake is van vergrijzing van de bevolking, ontgroening en terugloop van het aantal inwoners) sterk onder druk.
Bewoners zelf hebben de sleutel in handen om de leefbaarheid overeenkomstig hun wensen vorm te geven; hun keuzes te maken en die zaken die werkelijk belangrijk worden gevonden, te realiseren.
Bewoners van het platteland weten in hoge mate zelf wat goed is voor de leefbaarheid in hun directe omgeving en welke factoren daarbij van belang zijn. Algemene formules en algemene oplossingen zullen veelal hun doel voorbij schieten indien ze niet zijn gebaseerd op de maatbehoeften van het betreffende dorp.

De uitslag van de recente Tweede Kamerverkiezingen kan volgens ons worden begrepen uit een toenemende maatschappelijke onvrede over de verhouding overheidsbestuur versus bestuurders, oftewel de houding van het openbaar bestuur ten opzichte van de bevolking. De sterk toegenomen informatie en communicatiemogelijkheden, de toegenomen welvaart in de achter ons liggende jaren en de duidelijk veranderende opvattingen van burgers in het maatschappelijk verkeer hebben in belangrijke mate bijgedragen aan het huidige sociaal onbehagen.

Ook de complexiteit van de huidige samenleving, gevoegd bij het proces van schaalvergroting op diverse maatschappelijke gebieden, maken dat burgers zich in toenemende mate onmachtig gaan voelen. Niet voor niets ontlenen een toenemend aantal Tv-programma's die opkomen voor burgers-in-het-nauw hieraan hun populariteit. De burger zal meer gebaat zijn bij een overzichtelijke, plaatselijke ontwikkeling. Meer inzicht en eenvoud zal stimulerend werken voor eigen initiatief en verantwoordelijkheid. Juist de omvang en samenhang van een dorp bieden hiervoor mogelijkheden. Daarom pleiten wij voor meer armslag voor burgerinitiatieven, inclusief uitvoering en beheer onder eigen verantwoordelijkheid. Dit vraagt om minder dirigisme door regelgeving en een beleid gebaseerd op kaderstelling op hoofdlijnen.

In onze ogen ligt er een grote kans en een taak voor het nieuwe Kabinet om de talenten, ambities en deskundigheid van de bewoners aan te spreken. Dit vraagt om het durven leggen van de verantwoordelijkheid bij de burger zelf en het faciliteren van de ondersteunende organisaties van bewonersinitiatieven. Voorwaarden scheppen voor Actief Burgerschap.
De Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen kan en wil hierin als partner van de Rijksoverheid actief participeren en haar expertise inbrengen. Een sterk platteland betekent ook een sterke impuls voor onze nationale economie.

Met hoogachting,
Namens het Algemeen Bestuur van de Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen,

Mr. J.Th.C.M. Verheijen
Voorzitter

Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen, Dr. Grashuisstraat 8, 7021 CL Zelhem