In de gemeente Aalten is weerbaarheid geen nieuw onderwerp. Al ruim tien jaar werkt Figulus Welzijn aan sterke sociale netwerken, zodat inwoners naar elkaar omkijken en mee kunnen doen. Die basis blijkt nu ook waardevol als het gaat om noodsteunpunten.
Eric Wichgers, directeur van welzijnsorganisatie Figulus en als secretaris betrokken bij het Platform Aalten, waar alle gemeenschapshuizen en belangenorganisaties van de gemeente Aalten zijn aangesloten, ziet hoe belangrijk die bestaande netwerken zijn.
“Een noodsteunpunt begint niet bij een gebouw of een noodpakket, maar bij de mensen die elkaar kennen en weten te vinden.”
In Aalten werken de kleine kernen, buurtschappen en buurthuizen samen in Platform Aalten. Zij komen drie tot vier keer per jaar bijeen om ervaringen uit te wisselen en kennis te delen. Ook zijn zij aangesloten bij DKK Gelderland. Tijdens een recente bijeenkomst stond de pilot van de gemeente Aalten rondom noodsteunpunten centraal.
Hulpdiensten hebben handen vol
Bijzonder maar achteraf heel logisch was de bijdrage van Duitse collega’s uit Bocholt. Eric: “Aalten ligt dichtbij de grens met Duitsland. Zij deelden hun ervaringen en maakten meteen een belangrijk misverstand duidelijk. Veel mensen denken dat een noodsteunpunt vooral bedoeld is voor water uitdelen of opladen van je mobiele telefoon als de stroom uitvalt. Maar juist dan werken mobiele netwerken vaak niet meer. Een noodsteunpunt draait daarom niet om internet of telefoons, maar om iets veel belangrijkers: een plek waar inwoners informatie krijgen, vragen kunnen stellen en waar hulp en ondersteuning worden gecoördineerd.”
Juist daarom zijn vrijwilligers en lokale gemeenschappen onmisbaar. “Professionele hulpdiensten hebben tijdens een crisis hun handen vol. Een sterk netwerk van inwoners kan dan het verschil maken. Dat vraagt wel om een andere manier van denken: kijken welke dorpshuizen, buurthuizen of andere ontmoetingsplekken in een dorp een rol kunnen vervullen. Samen nadenken over de vragen die ertoe doen. Wat betekent weerbaarheid voor ons dorp? Wat kunnen we zelf organiseren? Waar liggen onze sterke punten?”
Daarvoor is een vragenlijst ontwikkeld die tijdens vervolgbijeenkomsten wordt gebruikt.
Het zal zo’n vaart niet lopen
Opvallend is dat er weinig weerstand is. Niemand zegt dat het onderwerp niet belangrijk is. Wel merken ze dat veel mensen denken: het zal zo’n vaart niet lopen. Juist daarom is bewustwording zo belangrijk.
Een praktische eerste stap is het maken van een netwerkkaart van het dorp of de buurt. Wie kent wie? Waar ontmoeten inwoners elkaar? Welke organisaties zijn actief? Waar zitten de kinderopvang, huisarts of andere belangrijke voorzieningen? Welke kwetsbare inwoners hebben in een noodsituatie extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld omdat zij afhankelijk zijn van medische apparatuur? En zijn belangrijke telefoonnummers al bekend?
Volgens Eric staan we nog aan het begin van deze ontwikkeling. “Er is nog veel werk te doen als het gaat om communicatie en kennis. Maar juist daarom is dit het goede moment om te beginnen.”
De belangrijkste les uit Aalten? Volgens Eric: “Weerbaarheid bouw je niet pas op als er iets gebeurt. Een sterke gemeenschap die elkaar kent, samenwerkt en naar elkaar omkijkt, is elke dag van waarde. En juist die kracht vormt de beste basis voor een noodsteunpunt wanneer het er echt op aankomt.”
Oefenen in Dinxperlo
In Dinxperlo (gemeente Aalten) wordt inmiddels een pilot voorbereid waarin wordt geoefend met een noodsteunpunt tijdens een noodsituatie. De ervaringen moeten laten zien wat goed werkt en wat beter kan.
